Wypalenie zawodowe jest stanem psychologicznym, emocjonalnym, który stanowi reakcję organizmu na obciążenie pracą zawodową i przewlekły stres z nią związany.
Według Christiny Maslach, wypalenie zawodowe ma trzy wymiary:
- emocjonalny – wyczerpanie (zniechęcenie do pracy, obniżona aktywność, pesymizm, stałe napięcie i drażliwość, chroniczne zmęczenie);
- interpersonalny – depersonalizacja i cynizm (dystans i powierzchowność w kontaktach, mniejsza wrażliwość wobec innych);
- poznawczy – obniżone poczucie dokonań osobistych (niezadowolenie z rezultatów pracy, mniejsze poczucie skuteczności działań, utrata wiary we własne możliwości, poczucie marnowania czasu).
Christina Maslach za przyczynę wypalenia zawodowego uważa niezgodność pomiędzy pracownikiem a środowiskiem.
Niezgodność ta przejawia się w sześciu sferach:
zbyt duże obciążenie pracą
pojawia się, gdy pracownikowi stawia się duże wymagania, które przekraczają jego możliwości, lub oczekuje się wykonania zadania w krótkim czasie, a także, by zrealizował w danym czasie dużo pracy;
brak kontroli oraz współdecydowania
charakteryzuje się ograniczeniem możliwości wpływania na wykonywaną przez siebie pracę, stałym nadzorem pracy, chaotycznymi warunkami pracy;
niedostateczne wynagrodzenie
występuje, gdy nagroda za wykonywaną pracę jest nieadekwatna w stosunku do powierzonych zadań.
rozpad wspólnoty
ma miejsce, gdy pracownik przestaje widzieć sens pracy oraz występuje brak gotowości do utrzymywania pozytywnych relacji z innymi ze względu na nierozwiązane konflikty wśród pracowników;
brak sprawiedliwości
pojawia się, gdy funkcjonowanie struktur organizacyjnych nie ma jasnych reguł i zasad.
konflikt wartości
ma miejsce, gdy pracownik wykonuje swoją pracę niezgodnie z własnymi wartościami i przekonaniami.
Jakie są skutki wypalenia zawodowego?
Unikanie pracy, konflikty ze współpracownikami, obojętność w stosunku do klientów, chęć zmiany pracy to tylko niektóre ze skutków wypalenia zawodowego.
Syndrom ten oprócz sfery związanej bezpośrednio z pracą wpływa negatywnie przede wszystkim na nasz organizm (problem ze snem, bóle głowy, brzucha, ciągłe zmęczenie) oraz naszą sferę emocjonalną i psychiczną
( uczucie przygnębienia, bezradności, niska samoocena, zniechęcenia, poczucie pustki i bezsensu, brakiem perspektyw).
Skutków wypalenia można dopatrywać się także w sferze społecznej np. obniżenie zainteresowania rodziną
i przyjaciółmi, niechęć do spędzania czasu z innymi ludźmi.
Co zrobić by nie dopuścić do wypalenia zawodowego?
miej misję, w tym co robisz
inaczej mówiąc bądź świadoma, do czego większego firma, w której pracujesz się przybliży dzięki temu co robisz na swoim stanowisku, miej na uwadze co Twoja praca daje innym, jakie efekty Twojej pracy są najbardziej kluczowe dla innych
nie pozwól na przeładowanie pracą
oczywiście w każdej pracy zdarzają się okresy większego nasilenia obowiązków, ale nie dopuszczaj do trwania takiej sytuacji w nieskończoność, bądź asertywna i mów „NIE” takim sytuacjom
dbaj o kontakty z bliskimi osobami
które mogą Ci pomóc neutralizować negatywne emocje i stres związany z pracą, nie będąc jednak „osobami na których te emocje odreagowujesz”
zarządzaj swoimi zadaniami
dzięki czemu będziesz miała poczucie większej sprawczości w tym co robisz,
nie odkładaj trudnych zadań w nieskończoność
podziel je na kawałki i do dzieła
dbaj o swoje zdrowie
ruch, sen, odżywianie, badania profilaktyczne
wykorzystuj wolny czas w pełni świadomie
i daj sobie prawo do bycia offline